Uprawa i produkcja Botaniczny gatunek Coffea
 
Rodzaj rośliny o łacińskiej nazwie Coffea należy do rodziny roślin marzanowatych. Do tej rodziny należy około 500 różnych rodzajów i ponad 6000 różnych gatunków. W grupie roślin z rodzaju Coffea znajduje się duża liczba wieloletnich krzewów i drzew. Nie wszystkie jednak magazynują w swoich nasionach kofeinę, a niektóre z nich wykazują bardzo małe podobieństwo do znanego kawowca.

Praojczyzną wszystkich roślin z rodzaju Coffea jest Afryka. Naukowcy wyodrębnili dotychczas ok. 60 gatunków kawy, z czego większość jest roślinnością dziko żyjącą. Historia kawy jako rośliny uprawnej jest stosunkowo krótka i dlatego tylko kilka pokoleń dzieli ją od jej dziko rosnących krewnych. Ekonomiczne znaczenie ma uprawa jedynie dwóch gatunków kawy: Coffea Arabica oraz Coffea Canephora. Jeśli chodzi o genetyczną charakterystykę, kawa Arabika różni się od innych gatunków kawy podwójną ilością chromosomów (cztery zamiast dwóch).


Coffea Arabica, czyli kawa "arabska", była uprawiana w XV wieku na polach tarasowych w południowym Jemenie. Nazwę zawdzięcza temu, że do XVII wieku to właśnie Arabowie dzierżyli palmę pierwszeństwa w uprawie kawy. Najważniejsze dziś rodzaje kawy to: "Coffea Arabica Typica" oraz "Coffea Arabica Bourbon". Kawy z rodzaju Arabika posiadają harmonijny i równomierny smak przy niskiej zawartości kofeiny. Jest to jednak roślina bardzo wymagająca, jeśli chodzi o warunki klimatyczne i sposób uprawy. Wymogiem do uprawy tego gatunku jest stabilny klimat, staranna pielęgnacja oraz umiejscowienie upraw na wysokości 600- 2000 m n.p.m. Arabika wyżynna zaliczana jest do najlepszych ziaren do przyrządzania kawy espresso. Arabika jest gatunkiem, na który przypada 70% światowej produkcji kawy.


Coffea Canephora (Robusta), czyli kawa "odporna", jest wyposażona w naturalną odporność na różnego rodzaju choroby i szkodniki. Ten gatunek wyjątkowo szybko rośnie i jest bardziej wydajny niż Arabika, lecz równocześnie bardziej wrażliwy na zimno.
Z tego powodu Robustę uprawia się na plantacjach położonych na terenach równinnych lub w wyższych partiach, lecz maksymalnie do wysokości 600 m n.p.m. W smaku Robusta jest bardziej intensywna i zawiera znacznie więcej kofeiny. Około 30% światowej produkcji kawy to uprawa Robusty.

Warto także wymienić jeszcze dwa gatunki Coffe Liberica i Coffea Excelsa. Mają one jednak małe znaczenie zarówno jeśli chodzi o rozprzestrzenienie, jak i wytwarzaną ich ilość.